Najskuteczniejsze sposoby jak leczyć kaszel
Kaszel to odruch obronny organizmu. Dowiedz się, jakie są rodzaje kaszlu, ile trwa, jak go skutecznie leczyć i kiedy zgłosić się do lekarza.
Dlaczego kaszlemy? Jak leczyć kaszel?
Kaszel jest odruchem obronnym organizmu, umożliwia usunięcie nadmiaru wydzieliny oraz ciał obcych z dróg oddechowych.
Ile trwa kaszel?
- Ostry: trwa do 3 tygodni, najczęściej spowodowany jest infekcją wirusową, zapaleniem oskrzeli, alergią, reakcją na ciało obce lub płyn w drogach oddechowych (zachłyśnięcie).
Rzadziej może być objawem poważniejszych stanów chorobowych takich jak zapalenie płuc, obrzęk płuc oraz zatorowość płucna.
- Podostry: trwający od 3 do 8 tygodni, jego przyczyną są przebyte infekcje wirusowe.
- Przewlekły: gdy trwa ponad 8 tygodni. Przyczyną przewlekłego kaszlu może być wiele stanów, do najczęstszych zaliczamy:
| Spływanie wydzieliny z nosa po tylnej ścianie gardła | Jest to najczęstsza przyczyna kaszlu, dochodzi do niej w nieżycie nosa, alergiach czy zapaleniu zatok przynosowych. |
|---|---|
| Astma | Napady kaszlu są w tym przypadku wywoływane czynnikami drażniącymi do których zaliczamy alergeny, wysiłek, zimne powietrze. Kaszlowi towarzyszy duszność oraz świsty w badaniu osłuchowym. |
| Przebyte zakażenia dróg oddechowych | Najczęściej o etiologii wirusowej. |
| POChP oraz przewlekłe zapalenie oskrzeli | Kaszel nasilony jest rano po przebudzeniu i ustępuje po odkrztuszeniu wydzieliny. |
| Rozstrzenie oskrzeli | Kaszel najintensywniejszy rano, dochodzi do odkrztuszania dużej ilości charakterystycznej ropnej, zażółconej wydzieliny. |
| Zapalenie płuc, gruźlica, nowotwory, ropień oraz choroby śródmiąższowe płuc | Kaszlowi towarzyszą objawy choroby podstawowej. |
| Przyjmowanie leków z grupy ACEI | Kaszel o charakterze suchym, ustępuje po odstawieniu leku. |
| Refluks żołądkowo-przełykowy | Kaszlowi towarzyszy zgaga, dysfagia (zaburzenie połykania), chrypka. |
| Niewydolność lewokomonrowa oraz zwężenie zastawki mitralnej. | Kaszel napadowy, suchy, zazwyczaj w nocy. W badaniu osłuchowym trzeszczenie u podstawy płuc oraz świsty. Możliwe rozwinięcie obrzęku płuc czemu towarzyszy pienista wydzielina. |
Przewlekły kaszel najczęściej (około 80%) spowodowany jest przez dwie bądź więcej przyczyn. Przy długotrwałym przewlekłym kaszlu, szczególnie gdy dochodzi do zmiany jego charakteru nasuwa się podejrzenie obecności nowotworu w drogach oddechowych.
Jeśli męczy Cię kaszel nie bagatelizuj tego, skonsultuj się z lekarzem!
Rodzaje kaszlu
- Suchy: spowodowany jest najczęściej lekami z grupy ACEI, infekcje wirusowe, astma, choroby śródmiąższowe płuc oraz niewydolność serca.
- Produktywny (wilgotny, mokry): Dochodzi w nim do odkrztuszania plwociny, wygląd plwociny ułatwia rozpoznanie przyczyny kaszlu:
| Ropna, koloru zielonego lub żółtego. | Infekcja zatok przynosowych, płuc i oskrzeli. |
|---|---|
| Duża ilość wydzieliny o charakterze ropnym. | Rozstrzenie oskrzeli. W przypadku nagłego pojawienia się wydzieliny, możliwą przyczyną jest pęknięcie ropnia oskrzela lub płuc. |
| Gęsta, śluzowa, lepka, największa ilość rano. | POChP, przewlekłe zapalenie oskrzeli. |
| Przeźroczysta oraz lepka. | Astma, gruczolakorak. |
| Zawierająca czopy oraz grudki. | Mukowiscydoza, grzybice. |
| Z cząstkami pokarmu. | Zakrztuszenie, przetoka tchawiczo-przełykowa. |
| O nieprzyjemnym zapachu. | Zakażenie bakteriami beztlenowymi. |
| Krwista | Zapalenie oskrzeli, rozstrzenie oskrzeli, rak płuca, gruźlica oraz bakteryjne zapalenie płuc. |
Jak diagnozuje się kaszel?
Podstawą rozpoznania jest wywiad (od kiedy kaszel trwa, czy pojawia się wydzielina, czy kaszel jest prowokowany przez dane czynniki, o jakich porach dnia i w jakich pozycjach ciała jest najintensywniejszy) oraz badanie przedmiotowe (osłuchiwanie, opukiwanie oraz oglądanie klatki piersiowej).
W niektórych przypadkach wskazane jest pogłębienie diagnostyki:
- W kaszlu ostrym gdy towarzyszy krwioplucie, duszność oraz utrata przytomności, należy wykonać RTG klatki piersiowej oraz w zależności od podejrzewanej przyczyny EKG, echokardiografia, gazometria, TK klatki piersiowej, bronchoskopia.
- W kaszlu przewlekłym przede wszystkim RTG lub TK klatki piersiowej, badania czynnościowe układu oddechowego takie jak spirometria. W razie podejrzenia nowotworu lub ciała obcego bronchoskopia. W kaszlu produktywnym badanie mikrobiologiczne i cytologiczne plwociny. Konieczne może być także badanie endoskopowe przewodu pokarmowego oraz badania w kierunku alergii.
Wskazania do pilnej diagnostyki w kaszlu przewlekłym: krwioplucie, zmiana charakteru kaszlu szczególnie u osób palących tytoń, chrypka, duszność, gorączka, spadek masy ciała w krótkim okresie czasu, wymioty, obrzęki obwodowe oraz nawracające zapalenie płuc.
Jak leczyć kaszel?
- Leczenie objawowe kaszlu produktywnego- Nawilżanie wdychanego powietrza poprzez inhalacje 0,9% NaCl, odsysanie wydzieliny, leki mukolityczne (rozrzedzające wydzielinę): acetylocysteina, karbocysteina czy erdosteina.
Niektóre z tych leków dostępne są bez recepty, a część jest na receptę. Zależy to od producenta leku i formy podania (np.proszek do rozpuszczania, kapsułki, syrop). W celu dobrania odpowiedniego preparatu warto porozmawiać z lekarzem. Możesz to zrobić przez przychodnię Zapytaj Lekarza.
- Leczenie objawowe kaszlu suchego- Leki przeciwkaszlowe działające ośrodkowo: deksometorfan, butamirat oraz działające obwodowo: lewodropropizyna.
- Leczenie paliatywne kaszlu suchego- opiera się na stosowaniu morfiny (nie stosujemy kodeiny gdyż jej efekt terapeutyczny jest mniej przewidywalny, ani fentanylu gdyż nie ma działania przeciwkaszlowego).
W przypadku przeciwwskazań do stosowania opioidów można zastosować gabapentynę oraz pregabalinę.
lek. Mateusz Raniewicz
Członek zespołu medycznego Zapytaj Lekarza. Nasze artykuły powstają w oparciu o aktualną wiedzę medyczną i są weryfikowane przez praktykujących specjalistów.
Czytaj dalej
Więcej materiałów z naszej bazy wiedzy.
COVID-19, grypa, a może zwykłe przeziębienie?
Sezon jesienno-zimowy to czas wzmożonej zachorowalności na infekcje dróg oddechowych. Każdego roku pojawia się ten sam dylemat: czy gorsze samopoczucie to objawy zwykłego przeziębienia, czy może jednak czegoś poważniejszego? Chociaż symptomy różnych chorób wirusowych bywają do siebie bardzo podobne, istnieją pewne kluczowe różnice, które pomagają w rozróżnieniu przeziębienia, grypy i COVID-19. Dzięki ich znajomości wiemy, kiedy wystarczy odpoczynek w domu, a kiedy lepiej udać się do lekarza.
Co składa się na odporność? Poznaj zdrowe nawyki, które pomogą ją wzmocnić
Odporność to skomplikowany system obronny organizmu. Działa jak tarcza chroniąca przed atakiem wirusów, bakterii, grzybów i innych patogenów. Kiedy ta tarcza jest wytrzymała i szczelna, chorujemy rzadziej, a jeśli już dojdzie do infekcji, przechodzimy ją łagodniej. Sprawnie działająca odporność to nie tylko rzadsze zachorowania na przeziębienia czy grypę - wpływa na ogólny stan zdrowia i samopoczucie. Czy żeby utrzymać ją w dobrej kondycji potrzebne są magiczne pigułki czy drogie suplementy? Nie! Kluczem są codzienne, proste nawyki, które tworzą solidny fundament dla naszego zdrowia.
Domowe sposoby na katar i kaszel
Katar i kaszel to najczęstsze objawy infekcji górnych dróg oddechowych. Choć bywają uciążliwe, zwykle są sygnałem, że nasz organizm walczy z wirusami. Nie zawsze musimy sięgać po apteczne leki. Często ulgę przynoszą sprawdzone domowe sposoby, które wspierają naturalne procesy obronne organizmu. Warto jednak znać zasady ich mądrego i bezpiecznego stosowania, a także wiedzieć, kiedy stanowią wystarczające wsparcie, a kiedy konieczna jest konsultacja z lekarzem.
Chcesz porozmawiać ze specjalistą?
Artykuł to dopiero początek. Umów wizytę i otrzymaj indywidualną diagnozę oraz plan leczenia.
Dołącz do 30 000+ pacjentów, którzy nam zaufali