Ból żołądka

Pacjenci mówiąc, że boli ich żołądek mają najczęściej na myśli ból nadbrzusza (ból brzucha zlokalizowany nad pępkiem). Ból żołądka jest częstym objawem i chodź w znacznej części przypadków świadczy o niestrawności czy zatruciu pokarmowym to nie należy go lekceważyć gdyż może być związany z wieloma poważnymi chorobami takimi jak choroba wrzodowa czy nowotwór.

Czym jest żołądek i jaką funkcję spełnia?

Żołądek jest to część układu pokarmowego, ma on kształt haka z wybrzuszeniem w lewą stronę lecz po obfitym posiłku wyglądem przypomina nadmuchany balonik. Żołądek u góry łączy się z przełykiem a u dołu z dwunastnicą.

Główną funkcją żołądka jest trawienie pokarmu, jest to możliwe dzięki wydzielaniu przez błonę śluzową żołądka soku żołądkowego, którego głównym składnikiem jest pepsynogen oraz kwas solny. Pepsynogen po interakcji z kwasem solnym tworzy pepsynę czyli enzym odpowiedzialny za trawienie białek. Kwas solny pozwala na utrzymanie w żołądku kwaśnego pH dzięki czemu możliwe jest zwalczanie drobnoustrojów dostających się do organizmu z pokarmem.

Kolejną funkcję żołądek zawdzięcza swojej zdolności do kurczenia się, umożliwia to rozdrabnianie pokarmu co ułatwia trawienie oraz jego przesuwanie do dwunastnicy gdzie ulega on dalszym procesom trawienia.

Przyczyny bólu żołądka:

Wyróżniamy wiele przyczyn bólu żołądka, zaliczamy do nich:

• Niestrawność, jest to jedna z najczęstszych przyczyn. Ból pojawia się po jedzeniu i jest wynikiem niewłaściwej diety, jedzenia dużej ilości tłustych, ostrych pokarmów, słodyczy czy picia alkoholu
• Długotrwały stres, nerwica
• Zatrucie pokarmowe
• Grypa jelitowa (żołądkowa)
• Przyjmowanie niektórych leków
• Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy
• Ostre zapalenie trzustki
• Zespół jelita drażliwego (IBS)
• Zapalenie błony śluzowej żołądka
• Kamica żółciowa
• Choroby pasożytnicze
• Rak żołądka
• Zawał serca

Jakie objawy mogą towarzyszyć bólowi żołądka i co one oznaczają?

Ból żołądka może występować razem z innymi objawami, ich pojawienie się często wskazuje na przyczynę bolesności, do najczęstszych objawów towarzyszących bólowi żołądka zaliczamy:

• Biegunka: może ona świadczyć o zatruciu pokarmowym lub grypie jelitowej
• Nudności i wymioty: często są związane z zatruciem pokarmowym, nietolerancją pokarmową lub niestrawnością
• Ból jelit: wskazuje na zapalenie żołądka i jelit, niedrożność jelit oraz zapalenie otrzewnej
• Silny ból żołądka promieniujący do pleców: może świadczyć o kamicy żółciowej, ostrym odmiedniczkowym zapaleniu nerek oraz o zapaleniu żołądka
• Zgaga, odbijanie, pieczenie czy przewlekły kaszel występują w chorobie refluksowej przełyku
• Osłabienie, ciągłe zmęczenie, brak apetytu oraz spadek masy ciała często towarzyszą nowotworowi żołądka
• Gorączka
• Silny ból żołądka opasający i promieniujący do kręgosłupa z towarzyszącymi tłuszczowymi stolcami może oznaczać zapalenie trzustki
• Naprzemiennie występujące zaparcia i biegunki, gazy, uczucie bulgotania w brzuchu objawy te często towarzyszą zespołowi jelita drażliwego
• Nagły ból w środkowym nadbrzuszu lub w okolicy prawego łuku żebrowego z towarzyszącymi wymiotami i nudnościami mogą być objawami zawału serca
• Ciemny stolec z krwią, ból nadbrzusza o charakterze gniotącym może być związany z chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy

Kiedy udać się do lekarza z bólem żołądka?

Najczęściej ból brzucha wiąże się z niegroźną dolegliwością lecz nie należy go lekceważyć gdyż może on być objawem poważnej choroby, która wymaga szybkiego wdrożenia terapii.

Powinniśmy zgłosić się do lekarza gdy bólowi brzucha towarzyszą:

• Powtarzające się wymioty
• Wymioty fusowate (czyli wymioty wyglądające jak krwawe fusy)
• Biegunka, zaparcia
• Utrata masy ciała
• Skurcze
• Gorączka
• Krew w stolcu lub stolec smołowaty (czarny)
• Wzdęty brzuch, wrażliwy na dotyk
• Ból żołądka nasilający się w nocy
• Wyczuwalny guz w nadbrzuszu

WAŻNE!

Każdy, nawracający lub nagle pojawiający się silny ból pomimo braku innych objawów należy pilnie skonsultować z lekarzem!

Jakie badania diagnostyczne wykonuje się przy bólu żołądka?

Podczas wizyty u lekarza może on zlecić szereg badań pozwalających na znalezienie przyczyny bolesności, należą do nich:

• Badania laboratoryjne: morfologia krwi, badanie serologiczne krwi, badanie kału i moczu, badanie na krew utajoną w stolcu
• Badania obrazowe: RTG jamy brzusznej, USG, tomografia komputerowa (TK), rezonans magnetyczny (MR)
• Badania endoskopowe: pozwalają na dokładne oględziny przewodu pokarmowego, pobranie wycinków do badania histopatologicznego oraz zabiegi takie jak usuwanie polipów. Do badań endoskopowych zaliczamy:

1. Gastroskopię: Polega na wprowadzeniu przez usta endoskopu czyli elastycznej rurki z kamerą co pozwala na dokładne obejrzenie błony śluzowej przełyku, żołądka i dwunastnicy.
2. Kolonoskopia: Jest to wprowadzenie endoskopu przez odbytnicę do jelita grubego, umożliwia uwidocznienie błony śluzowej jelita grubego. Kolonoskopia wykonywana jest w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym.